Kurye Hakları Derneği, 2025 yılına ait “Moto Kurye Ölümleri Raporu“nu yayınladı. 2025 yılında Türkiye’de en az 44 kuryenin çalışırken hayatını kaybettiğinin tespit edildiği raporda; bu ölümlerin sadece birer istatistik olmadığı, her bir rakamın arkasında yarım kalmış bir hayat ve ağır çalışma koşulları olduğu vurgulanarak tüm yetkililer göreve çağrıldı.
“En Az” İbaresi Bir İhmalin Sonucu
Raporun önsöz bölümünde, Türkiye’de kurye ölümlerini kayıt altına alan resmi bir sistemin bulunmamasının yarattığı zorluklara dikkat çekiliyor. Dernek, raporlarında “en az” ibaresini özellikle kullandıklarını, çünkü devletin ilgili kurumlarının kurye ölümlerine dair şeffaf bir veri paylaşmadığını belirtiyor. 2024 yılında 63 olan ölüm sayısının 2025’te 44 olarak kayda geçmesinin bir iyileşme olarak görülmemesi gerektiği, aksine denetimsizliğin ve kayıt dışılığın sürdüğü ifade ediliyor. Son 5 yılda çalışırken hayatını kaybeden kuryelerin sayısı ise en az 265’e ulaştı!
Ölümlerin Odağında Gençler ve Güvencesiz Çalışma Var
Raporun içeriğinde öne çıkan en acı gerçeklerden biri, hayatını kaybeden kuryelerin büyük çoğunluğunun 28 yaş altındaki gençlerden oluşması oldu. 2025 yılı verilerine göre hayatını kaybeden kuryeler arasında 4 de çocuk işçi bulunuyor. Ölümlerin yarısının dijital platformlar üzerinden çalışan kuryelerden oluştuğu belirtilirken, “esnaf-kurye” modelinin işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerini fiilen ortadan kaldırdığına dikkat çekiliyor.
Sadece Kazalar Değil, Meslek Hastalıkları da Öldürüyor
2025 raporu, önceki yıllardan farklı olarak meslek hastalıklarına da geniş yer ayırıyor.Dünyada ve Türkiye’de Meslek Hastalıkları başlıklı yazısında Ankara Tabip Odası İşçi Sağlığı Komisyon Başkanı Buket Gülhan meslek hastalıklarının tanımını, ulusal ve uluslararası mevzuattaki yerini ortaya koyarak bu hastalıkların ancak bilinçli izleme mekanizmalarıyla tespit edilebildiğini vurguluyor.
Ayşe Özçelik’in (Meslekhastalığı.org) Çalışırken Ölmek Kader Değil: Meslek Hastalıkları, Tanı Süreci ve Yasal Haklar başlıklı yazısında meslek hastalıklarının çalışma koşulları ve alınmayan önlemlerin doğrudan bir sonucu olduğunu vurguluyor.
Uzun çalışma saatleri, hız baskısı, hava kirliliği ve yoğun stresin neden olduğu hastalıkların çoğu zaman “iş kazası” sayılmadığı için görünmez kaldığı vurgulanıyor. Kuryelerin sadece yollardaki trafik kazalarıyla değil, aynı zamanda çalışma sisteminin getirdiği fiziksel ve ruhsal tahribatla da mücadele ettiği anlatılıyor.
Yetkililere Çağrı: Şeffaf Veri ve Etkin Denetim
Raporun sonuç bölümünde kurye hayatının değerli kılınması için acil çözüm önerileri sıralanıyor. Sektördeki sömürünün ve hız baskısının durdurulması için algoritmik sistemlerin denetlenmesi, toplam kurye sayısının şeffafça açıklanması ve kuryeliğin “çok tehlikeli işler” sınıfına dahil edilmesi talep ediliyor. Dernek, şeffaf bir veri politikası ve etkin denetimin, birer istatistik olarak kayda geçen kuryelerin hayatta kalması için tek yol olduğunu hatırlatıyor.
