Brezilya’da Kuryeler Kontak Kapattı: Ücret ve Hak Talepleri Yasa Tartışmasının Merkezinde

Brezilya’nın Fortaleza kentinde 31 Temmuz sabahı Avenida Alberto Craveiro’da başlayan “Breque Nacional” (Ulusal Kontak Kapatma) eylemi, yerel basına göre kısa sürede ülke geneline yayıldı. Başta iFood ve Uber Moto olmak üzere platformlarda çalışan kuryeler ve mototaksi sürücülerinin, çok sayıda şehirde ana caddeleri kapatarak iş bıraktığı bildirildi.

Eylemin gerekçesi, artan masraflar ve zamlar karşısında platformların ödediği düşük ücretler olarak aktarılıyor. Kuryelerin talepleri arasında kilometre ve teslimat başına ödenen taban ücretlerin artırılması, algoritmik cezaların ve gerekçesiz hesap kapatma uygulamalarının sona erdirilmesi yer alıyor. Kuryeler ayrıca Ulusal Kongre’de görüşülen PLP 152/2025 yasa teklifinin emek lehine düzenlenmesini ve platformların sosyal güvenlik yükümlülüğü üstlenmesini talep ediyor.

Saha komiteleri ve kurye dernekleri, platform yönetimleri ve hükümetle somut bir görüşme masası kurulana kadar eylemlerin süreceğini açıkladı.

Tartışmanın merkezindeki yasa teklifi

Kuryelerin itiraz ettiği PLP 152/2025, Brezilya’da platform çalışmasını düzenlemeyi amaçlayan bir yasa teklifi. Temsilciler Meclisi’nde raportörlüğünü Cumhuriyetçi Parti’den milletvekili Augusto Coutinho’nun üstlendiği teklif, “platform çalışanı” adlı yeni bir statü tanımlıyor ve sosyal güvenlik primi ile zorunlu sigorta gibi bir koruma ağı öngörüyor. Teklifin son hâline göre kuryeler ve sürücüler, şirketlerle iş ilişkisi olmayan “platforma bağlı bağımsız çalışanlar” olarak tanımlanıyor.

Kuryelerle teklif arasındaki temel anlaşmazlıklardan biri asgari teslimat ücreti. Teklifte belirlenen 8,50 reallik asgari teslimat ücreti, kuryelerin talep ettiği 10 realin altında kalıyor. Teklif bu yıl daha önce de sokağa taşınmıştı: 14 Nisan 2026’da São Paulo, Rio de Janeiro, Recife ve Natal’da kuryeler ve uygulama sürücüleri teklife karşı eylem yapmış, baskılar sonrası oylamanın ertelendiği bildirilmişti.

Brezilyalı kuryelerin ülke çapında örgütlü eylemleri yeni değil. 31 Mart ve 1 Nisan 2025’te en az 18 eyalet başkentinde binlerce kuryenin katıldığı grev, 2020’deki ilk “Breque dos Apps” eyleminden bu yana en büyük ulusal kurye mobilizasyonu olarak kayda geçmişti. Platformları temsil eden Brezilya Mobilite ve Teknoloji Derneği (Amobitec) ise o dönem yaptığı açıklamada kurye gelirlerinin enflasyonun üzerinde arttığını savunmuştu.