Moto kuryeler için yeni kanun teklifi: İş kazası sigortası primini platformlar ödesin

DEM Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, moto kuryelerin çalışma statülerine bakılmaksızın iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamına alınmasını, primlerin teslimatı organize eden işletme ya da platform tarafından ödenmesini ve moto kuryeliğin “çok tehlikeli işler” sınıfına alınmasını öngören kanun teklifini TBMM Başkanlığına sundu.

ANKARA – Moto kuryelerin iş güvencesine dair yeni bir yasal düzenleme önerisi Meclis gündemine geldi. DEM Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, 26 Ekim 2026’da “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”ni TBMM Başkanlığına sundu. 2/3987 esas numarasını alan teklif, esas komisyon olarak Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonuna, tali komisyon olarak Plan ve Bütçe Komisyonuna havale edildi.

Statü fark etmeksizin iş kazası sigortası

Teklif, 5510 sayılı Kanun’a “Motosikletli kuryelerin iş kazası ve meslek hastalığı sigortası” başlıklı bir ek madde eklenmesini öngörüyor. Buna göre bir işletme ya da dijital platform tarafından organize edilen sipariş, gönderi veya paket teslimatlarında çalışan motosikletli kuryeler, esnaf kurye olsun ya da olmasın bu faaliyetleri nedeniyle iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamında sigortalı sayılacak. İşçi statüsünde bildirilen kuryelerin mevcut hakları ise korunuyor.

Primi ve bildirimi işletme ya da platform üstlenecek

Teklife göre bu sigorta kollarına ait primler, kurye faaliyetini organize eden işletme ya da dijital platform tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilecek ve ödenecek. Aynı işletme ya da platform, iş kazası ve meslek hastalığının bildirilmesinde de işveren sayılacak. Teklifin gerekçesinde, teslimat işini veren, dağıtımı organize eden, teslimat bedelini belirleyen ve bu işten ekonomik fayda sağlayan şirketlerin, riskin sosyal güvenlik maliyetine de katılması gerektiği belirtiliyor.

Prim borcu şartı aranmayacak

Bugün kendi adına çalışan sigortalılar, geçici iş göremezlik ödeneği alabilmek için prim borcu bulunmaması ve yatarak tedavi görme şartlarını, sürekli iş göremezlik geliri ve ölüm halinde hak sahiplerine bağlanacak gelir için ise prim borcu bulunmaması şartını karşılamak zorunda. Gerekçede bu şartların, esnaf kuryelerin kanunen iş kazası sayılan olaylarda dahi bu haklardan yararlanamamasına yol açtığı vurgulanıyor. Teklif, kurye faaliyetlerinden doğan iş kazası ve meslek hastalığı hallerinde bu şartların aranmamasını öngörüyor.

Moto kuryelik “çok tehlikeli işler” sınıfına

Teklifin ikinci maddesiyle 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na, motosikletli kurye faaliyetlerinin “çok tehlikeli işler” sınıfında yer alacağını belirten bir fıkra eklenmesi öneriliyor. Moto kuryelik 2025’te “az tehlikeli” sınıftan “tehlikeli” sınıfa alınmıştı. Gerekçede yoğun trafik, uzun ve düzensiz çalışma saatleri, olumsuz hava koşulları ve teslimat baskısı birlikte değerlendirildiğinde mevcut sınıflandırmanın yetersiz kaldığı belirtiliyor. Kurye Hakları Derneği de Moto Kuryeliğin Çok Tehlikeli İşyerleri Sınıfına Geçişi İçin Politika Belgesi’nde aynı talebi dile getirmişti.

Gerekçede kurye ölümleri

Teklifin gerekçesinde Kurye Hakları Derneği’nin raporlarına yer veriliyor. Buna göre 2022’de en az 58, 2023’te en az 68, 2024’te en az 63, 2025’te en az 44 moto kurye çalışırken hayatını kaybetti. Derneğin 2026 saha verilerine göre yılın ilk altı ayında en az 22 moto kurye daha yaşamını yitirdi. Gerekçede, bu verilerin yalnızca basına yansıyan ve meslek örgütlerince kaydedilen vakaları kapsadığı, kayıt dışı ölümler ve yalnızca trafik kazası olarak kaydedilen olaylar dikkate alındığında gerçek kaybın çok daha yüksek olduğu belirtiliyor.

“Trafik kazası” değil, iş kazası

Gerekçede, moto kurye kazalarının çoğunlukla yalnızca trafik kazası olarak görülmesinin, kazanın işle bağlantısını ve bundan doğan sosyal güvenlik haklarını görünmez kıldığına dikkat çekiliyor. 5510 sayılı Kanun’un kendi adına çalışanların iş nedeniyle uğradığı kazaları da iş kazası saydığı hatırlatılarak, asıl sorunun bu hukuki niteliğin esnaf kuryeler için fiilen hakka dönüşmemesi olduğu ifade ediliyor. Teklifte, “Çalışma biçimine verilen isim, iş kazası ve meslek hastalığı gibi temel sosyal güvenlik haklarına erişimin önünde engel oluşturmamalıdır” denildi.

Meclis’te ikinci teklif

Moto kuryeliğin “çok tehlikeli işler” sınıfına alınması talebi Meclis’e ilk kez gelmiyor. DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Ceylan Akça Cupolo da Ocak 2026’da aynı talebi içeren bir kanun teklifi, bir soru önergesi ve bir Meclis araştırma önergesi sunmuştu. Çiçek’in teklifi, tehlike sınıfının yanı sıra iş kazası sigortası, prim yükümlülüğü ve işveren sorumluluğunu da düzenliyor.

Kurye Haber olarak teklifin Meclis’teki sürecini takip etmeye devam edeceğiz.

Kaynak: TBMM’ye sunulan 2/3987 esas numaralı kanun teklifi