Kuryelerin işçi sayılması için açılan “Dalgakıran Davası”nda ILO 193 mahkemeye sunuldu

Moto kuryelerin işçi sayılması talebiyle Yemeksepeti’ne karşı açılan ve kamuoyunda “Dalgakıran Davası” olarak bilinen davanın duruşması, 11 Kasım’da İstanbul Çağlayan Adliyesi’nde görüldü. Dava avukatları, Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) platform ekonomisinde insana yakışır işe ilişkin yeni sözleşmesini mahkemeye sundu. Duruşma 24 Şubat 2027 saat 09.15’e ertelendi.

Dava avukatlarının Kurye Haber’e verdiği bilgiye göre duruşma, dosyadaki diğer delillerin toplanması ve tanığın dinlenmesi için ertelendi. Duruşmayı takip eden Turizm, Eğlence ve Hizmet İşçileri Sendikası’nın (TEHİS) aktardığına göre davalı Yemeksepeti tarafından duruşmaya katılım olmadı.

ILO 193 neden önemli?

Avukatlar, ILO 193 sayılı Platform Ekonomisinde İnsana Yakışır İş Sözleşmesi’ni “dünyadaki güncel gelişmeyi mahkemenin bilgisine sunmak ve dosyada emsal bir kaynak olarak değerlendirilmesi amacıyla” sunduklarını belirtti. Avukatlar, sözleşmenin platform çalışanlarının çalışma koşulları, iş sağlığı ve güvenliği ve sosyal güvence gibi alanlarda korunmasına yönelik bir çerçeve ortaya koyduğunu ifade etti.

Sözleşme, 12 Haziran 2026’da Cenevre’de toplanan 114. Uluslararası Çalışma Konferansı’nda 406 kabul, 8 ret ve 36 çekimser oyla kabul edildi. Platform ekonomisine özgü ilk uluslararası çalışma standardı olan sözleşme, onu onaylayan ülkeler için bağlayıcı nitelik taşıyor.

Dava açısından sözleşmenin en kritik maddesi, platform çalışanlarının statüsüne ilişkin 9. madde. Madde, üye devletlerin, platform çalışanlarının bir iş ilişkisi içinde olup olmadığının doğru belirlenmesi için önlem almasını ve bu belirlemede esas olarak işin fiilen nasıl yapıldığına ve ücretin nasıl ödendiğine bakılmasını öngörüyor. Avukatlar da sözleşmenin, çalışanların statüsünün yalnızca sözleşmede kullanılan tanımlara göre değil, fiili çalışma ilişkisinin özelliklerine göre belirlenmesine işaret ettiğini vurguladı. Esnaf kurye modelinde kuryeler kâğıt üzerinde bağımsız esnaf olarak tanımlanırken, davada savunulan da kuryelerin fiilen platformun yönlendirmesiyle çalıştığı.

Sözleşme ayrıca platform çalışanlarının iş sağlığı ve güvenliğinin korunmasını, yaşamı için ciddi ve yakın tehlike gördükleri durumlarda çalışmaktan kaçınabilmelerini, algoritmaların çalışma koşullarına etkisi hakkında bilgilendirilmelerini ve hesap kapatma gibi kararların gerekçesini isteyebilmelerini düzenliyor. Platform ile çalışan arasında aracı firmaların bulunduğu durumlarda ise sorumlulukların platform ile aracı arasında belirlenmesini öngörüyor.

Dört yıldır süren dava

TEHİS, davayı 1 Mart 2022’de açtı. Esnaf kurye modeline karşı Türkiye’de açılan ilk dava olduğu için sendika davayı “dalgakıran” olarak nitelendirmişti. Dava, Yemeksepeti bünyesinde çalışırken iş akdi feshedilen bir kurye tarafından açıldı.

Haziran 2025’teki duruşmada, Yemeksepeti’ne kurye temin eden aracı firma Lümen Kurye’nin yöneticisi ile hem esnaf hem bordrolu modelde çalışan kuryeler tanık olarak dinlenmişti. Aralık 2025’teki duruşma öncesinde ise TEHİS, Kurye Hakları Derneği, Birleşik Kuryeler Derneği ve KASK-DER adliye önünde ortak basın açıklaması yaparak kuryelerin işçi sayılması çağrısında bulunmuştu.

İlgili firmaya ulaşılamamıştır, açıklama gelmesi halinde haberimize eklenecektir.

Kaynak: Dava avukatlarının Kurye Haber’e verdiği bilgi, TEHİS, ILO 193 sayılı Sözleşme metni, Diken, Kurye Haber arşivi