TUED Türkiye Koordinatörü Eliaçık: “İklim krizinden en çok etkilenenlerden biri kuryeler”; COP31 öncesi işçiler Antalya’da buluşuyor

Enerji Demokrasisi İçin Sendikalar (TUED) ağının Türkiye Koordinatörü Kıvanç Eliaçık, iklim krizinden en çok etkilenen meslek gruplarından birinin kuryeler olduğunu söyledi. Eliaçık, aşırı sıcak, soğuk ve yağış nedeniyle yaşanan kurye ölümlerinin “trafik kazası” olarak kayda geçtiğini, kuryelerin ancak örgütlenerek kendilerini koruyabileceğini vurguladı.

Eliaçık, COP31 Birleşmiş Milletler İklim Konferansı’na paralel olarak Antalya’da düzenlenen uluslararası sendika buluşması öncesinde Kurye Haber’e konuştu.

Antalya’da COP31’e alternatif sendika buluşması

TUED, iklim krizine karşı enerjinin demokratik denetimini ve toplumsal mülkiyetini savunan sendikalar ile müttefiklerinden oluşan küresel bir ağ. 2012’nin sonunda kurulan ağ, bugün Kuzey’den ve Güney’den onlarca sendikayı, emek konfederasyonunu ve toplumsal hareketi bir araya getiriyor.

Ağa katılan sendikaların ortaklaşa düzenlediği “İklimde Kırılma Noktası: Özel Kârdan Kamusal Yola” başlıklı bölgelerarası toplantı, 12-14 Kasım tarihlerinde Mimar Sinan Kongre Merkezi’nde yapılıyor. Toplantı resmi COP31 programının bir parçası değil. Türkiye’den sendikalar hem ortak düzenleyici hem de katılımcı olarak toplantıda yer alıyor.

Eliaçık, her yıl COP’un düzenlendiği ülkede büyük bir uluslararası sendika toplantısı yapıldığını belirterek, bu yıl yaklaşık 50 ülkeden 150 sendikacının Antalya’da bir araya geleceğini söyledi. Toplantının COP31’den beklentilere yönelik bir eleştiri niteliği taşıdığını ifade eden Eliaçık şöyle konuştu:

“Şimdi COP31’de ülkeler bir araya geliyor, Birleşmiş Milletler’in iklim hedeflerini tartışacaklar ama bir yandan aslında şirketler, bir yandan fosil yakıtla beslenen, fosil yakıttan zenginleşen ülkeler orada olacak. Sıradan insanlar, iklim krizinden en çok etkilenenler masada olmayacaklar. Masada olmayınca menüde olacaklar. Biz de sıradan insanların, işçilerin, sendikaların bir arada olduğu başka bir toplantı yapacağız.”

Programa göre toplantı, DİSK’in kurucularından Kemal Türkler anısına açılıyor. Açılışta Eliaçık’ın yanı sıra DİSK Genel Başkan Yardımcısı Özkan Atar ile Halkların İklim Zirvesi’nden Ecehan Balta selamlama konuşması yapacak. Üç gün boyunca Latin Amerika’dan Afrika’ya, Endonezya’dan Bangladeş’e pek çok ülkeden sendikacı; fosil yakıt bağımlılığı, enerjide özelleştirmeye karşı mücadeleler, iklim değişikliğine uyumun kamusal bir hizmet olarak ele alınması ve Meksika’nın kamu enerji politikası deneyimi gibi başlıkları tartışacak. Katılımcılar, 15-18 Kasım’da aynı merkezde yapılacak Halkların İklim Zirvesi’ne de davet edildi.

“Türkiye’nin fosil yakıttan çıkış için bir takvimi yok”

Eliaçık, iklim konferansında konuşulması gereken en önemli konunun fosil yakıtlardan çıkış olduğunu söyledi. Zirveye ev sahipliği yapan Türkiye’nin fosil yakıtlardan çıkışla ilgili bir programı ya da belirlenmiş bir tarihi olmadığını belirten Eliaçık, yenilenebilir enerjiye geçişin tek başına çalışma koşullarını düzeltmeyeceğine dikkat çekti:

“Alternatif enerji kaynakları, yenilenebilir enerjiler ortaya koyduğumuzda gezegen güllük gülistanlık bir yer olmayacak. Çünkü bu işin bir de çalışma hayatı boyutu var. Bugün kömür madenlerinde işçiler çok kötü koşullarda çalışıyorlar, ölümcül koşullarda çalışıyorlar; düşük ücretler alıyorlar, uzun saatler çalışıyorlar, iş cinayetlerine ve meslek hastalıklarına kurban gidiyorlar.”

Açık alanda çalışan işçiler krizi bedenlerinde hissediyor

Eliaçık, iklim krizi denince akla ilk olarak maden ve enerji işçilerinin geldiğini, ancak açık alanda çalışan işçilerin krizin doğrudan muhatabı olduğunu söyledi. Tarım işçileri, kuryeler, temizlik işçileri ve belediye işçilerinin krizi doğrudan bedenlerinde hissettiğini, ücret ve iş kaybına uğradığını belirten Eliaçık, bu işçilerin sorunlarının ve taleplerinin Birleşmiş Milletler gündemine taşınması gerektiğini ifade etti.

Dünyanın pek çok yerinde kuryelerin aşırı sıcak, soğuk ve ani yağışlar nedeniyle yaralandığını, sakat kaldığını ve hayatını kaybettiğini anlatan Eliaçık, Hindistan, Bangladeş, Nepal, İspanya ve İtalya’dan örnekler verdi. Bu ölümlerin sorumlularının görünmez kılındığını söyleyen Eliaçık şunları söyledi:

“Bunun adı bazen trafik kazası oldu, ‘onlar esnaf, kendi hesabına çalışıyorlar’ dendi. Ne şirketler ne hükümetler ne bakanlıklar ne iş mahkemeleri kuryelerin haklarını savunmadı. Burada aslında sendikalara büyük görev düşüyor.”

Dünya genelinde kuryelerin ve platform çalışanlarının çoğu zaman sigortasız ya da esnek koşullarda çalıştığını hatırlatan Eliaçık, kuryelere düşen görevin sendikalar, dernekler ve kooperatifler kurarak haklarını koruyacak mekanizmalar yaratmak olduğunu söyledi.

“Kuryeler afetlerde acil durum işçisi gibi çalışabilir”

Eliaçık, iklim tartışmalarında kullanılan “iklim acil durumu” kavramının kuryelerin gündelik çalışma koşullarıyla örtüştüğüne dikkat çekti:

“Bir müşteri, bir platform, bir şirket kuryeden bir şey istediğinde ‘çok acil, hemen yetişmesi lazım, pizza soğumadan gitmeli’ veya ‘bir evrak bir şirketten diğer şirkete imzalanmak üzere acilen yetişmeli’ diyorlar. Kuryeler zaten sürekli bir acil durum içinde çalışıyorlar.”

6 Şubat depremlerinde maden işçilerinin göçük ve ilk yardım deneyimleriyle hemen yardıma koştuğunu hatırlatan Eliaçık, kuryelerin de benzer şekilde iklim afetlerinde sağlık emekçilerine, itfaiyecilere ve cankurtaranlara destek olabilecek bir deneyime sahip olduğunu söyledi.

“Bütün kuryeler bir araya geldiğinde kendilerini koruyabilir”

Eliaçık, konuşmasını kuryelere yönelik bir örgütlenme çağrısıyla tamamladı:

“İklim krizinden, ani hava değişikliklerinden, sıcak havadan, soğuk havadan, yağıştan, susuzluktan, kuraklıktan en çok etkilenen meslek gruplarından biri kuryeler. Tek başına motor üzerinde veya direksiyon başında bir işçi bu soruna çözüm bulamaz. Ama bir şehirdeki, bir ülkedeki, bir semtteki bütün kuryeler bir araya geldiklerinde haklarını savunmak için; bir araya geldiklerinde mahkemede, kanunlara karşı, şirketlere, müşterilere karşı kendilerini koruyabilirler.”

Kıvanç Eliaçık’la yaptığımız görüşmenin tamamını YouTube kanalımızdan izleyebilirsiniz: Kurye Haber Youtube